Trả lời nhanh: Gia Lai sau hợp nhất trải từ cao nguyên xuống biển, và không phải vụ việc nào cũng dừng ở cấp xã. Nghị định 189/2025/NĐ-CP xếp thẩm quyền theo hai cấp, và cấp còn lại là cấp tỉnh. Văn bản không đặt ra loại giấy nào tên là chứng chỉ cấp dưỡng. Thứ luật đòi là được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở xác nhận, và thiếu tờ xác nhận đó thì cơ sở bị phạt 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng theo khoản 3 Điều 15 Nghị định 115/2018/NĐ-CP. Ở Gia Lai, không có ngoại lệ riêng nào về điều kiện với người chế biến.
Đọc ngược từ điều khoản phạt để biết mình cần gì
Người nấu ăn trong trường học và người nấu ăn trong bếp ăn công nghiệp chịu chung một bộ quy định. Bộ quy định ấy nằm rải ở ba nghị định và một thông tư. Bài này đi theo thứ tự dễ nhớ nhất, là nghĩa vụ trước, tiền phạt sau, rồi mới tới người ký quyết định phạt. Đọc ngược từ mức phạt. Mười phút đọc là đủ.
Được tập huấn, được xác nhận, và không mắc bảy nhóm bệnh
Ba vế trong một câu, và cả ba đều là điều kiện đồng thời. Thiếu vế nào cũng đủ để bếp ăn bị lập biên bản. Điều đáng nói là hai vế đầu nằm trong tay chủ cơ sở, còn vế thứ ba gắn với sức khỏe của chính người lao động. Đọc bản sửa năm 2018. Chủ cơ sở ký xác nhận.
Người trực tiếp chế biến thức ăn phải được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở xác nhận và không bị mắc các bệnh tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp khi đang sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Nguyên văn khoản 2 Điều 5 Nghị định 67/2016/NĐ-CP sau khi sửa năm 2018.
Hai bản văn cách nhau ba năm, đặt cạnh nhau thì rõ
Đây là chỗ mà phần lớn bài viết về chủ đề này dừng lại quá sớm. Nghị định 155/2018/NĐ-CP bỏ thủ tục cấp Giấy xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm do cơ quan nhà nước cấp. Nhiều nơi kết luận luôn rằng tấm giấy không còn tồn tại. Đọc tiếp sang nghị định xử phạt sẽ thấy khác. Đoàn kiểm tra tìm chữ ký. Đọc cả hai nghị định.
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn không đáp ứng kiến thức về an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật.
Nguyên văn bản gốc năm 2018 của khoản 3 Điều 15, Nghị định 115/2018/NĐ-CP.
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn không có giấy xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm.
Bản đang có hiệu lực của khoản 3 Điều 15, theo Nghị định 124/2021/NĐ-CP.
Chỗ đổi nằm ở vế cuối của câu. Một trạng thái khó chứng minh được thay bằng một sự việc kiểm được trong ba mươi giây. Nghị định 155/2018/NĐ-CP bỏ thủ tục cấp giấy của cơ quan nhà nước, còn Nghị định 124/2021/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2022 lại gọi tên một tờ giấy trong điều khoản phạt. Ghép với khoản 2 Điều 5 thì người ký tờ giấy đó là chủ cơ sở. Chứng chỉ là giấy khác.
Đọc Điều 15 một lần cho hết để biết mình đang chịu gì
Bảng dưới đây gom cả năm bậc vào một chỗ. Đọc bảng này rồi đối chiếu với bếp ăn nơi mình làm là cách tự kiểm nhanh nhất. Phần lớn các mục đều là việc trong tầm tay người làm bếp, không cần đầu tư gì thêm. Bậc ba là giấy nhân viên. Điều 15 gọi tên bếp.
Vi phạm quy định về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh dịch vụ ăn uống thuộc loại hình cơ sở chế biến suất ăn sẵn, căng tin kinh doanh ăn uống, bếp ăn tập thể; bếp ăn, nhà hàng ăn uống, nhà hàng ăn uống của khách sạn, khu nghỉ dưỡng; cửa hàng ăn uống, cửa hàng, quầy hàng kinh doanh thức ăn ngay, thực phẩm chín và các loại hình khác thực hiện việc chế biến, cung cấp thực phẩm.
Phạm vi áp dụng của Điều 15, theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP.
| Việc phải làm hằng ngày | Bỏ qua thì phạt bao nhiêu | Điều khoản |
|---|---|---|
| Đội mũ, đeo khẩu trang, cắt ngắn móng tay, dùng găng tay với thức ăn ngay | 1.000.000 đến 3.000.000 đồng | khoản 1 Điều 15 |
| Ghi chép kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn đúng quy định | 3.000.000 đến 5.000.000 đồng | khoản 2 Điều 15 |
| Giữ đủ giấy xác nhận tập huấn cho từng người trực tiếp chế biến | 5.000.000 đến 7.000.000 đồng | khoản 3 Điều 15 |
| Bảo đảm nước đạt quy chuẩn và chủ cơ sở có giấy xác nhận tập huấn | 7.000.000 đến 10.000.000 đồng | khoản 4 Điều 15 |
| Không để người đang mắc bệnh trong danh sách vào bếp | 10.000.000 đến 15.000.000 đồng | khoản 5 Điều 15 |
| Hai bậc nặng nhất còn kèm hình thức bổ sung | Đình chỉ 01 đến 03 tháng | khoản 6 Điều 15 |
Bậc cao nhất của Điều 15 nói về sức khỏe. Bản do Nghị định 124/2021/NĐ-CP sửa đã viết thẳng danh sách bệnh vào điều khoản, gồm tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, viêm gan E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi và tiêu chảy cấp. Bậc bốn là giấy chủ.
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà đang bị mắc bệnh: tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp.
Trích nguyên văn danh sách bệnh tại Nghị định 124/2021/NĐ-CP.
Người phụ trách bếp nên thuộc mấy con số sau. Thiếu giấy xác nhận tập huấn của nhân viên thì khung là 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng. Để người đang mắc bệnh đứng bếp thì lên tới 15.000.000 đồng, cộng đình chỉ từ 01 tháng đến 03 tháng. Cơ sở là tổ chức nên nhân 02 lần. Nghị định 124/2021/NĐ-CP chạy từ ngày 01/01/2022, Nghị định 189/2025/NĐ-CP chạy từ ngày 01/7/2025, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được ký tới 50% mức tối đa của lĩnh vực.
Trần của lĩnh vực và khoảng cách với năm bậc của Điều 15
Một chi tiết đáng nhớ khi đọc bất kỳ nghị định xử phạt nào. Số tiền in trong điều khoản là số dành cho cá nhân. Trường học, doanh nghiệp suất ăn và công ty đều là tổ chức, nên khoản tiền thực tế gấp 02 lần con số đọc được. Trần lĩnh vực 100 triệu. Ngoại lệ bảy lần hiếm gặp.
Năm số hiệu nên lưu lại. Nghị định 115/2018/NĐ-CP là nơi liệt kê hành vi và khung tiền. Nghị định 124/2021/NĐ-CP sửa nghị định đó. Nghị định 189/2025/NĐ-CP nói ai được ký quyết định xử phạt. Nghị định 155/2018/NĐ-CP bãi bỏ thủ tục cấp giấy của cơ quan nhà nước. Nghị định 15/2018/NĐ-CP là văn bản hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm đang được áp dụng.
Từ 01/7/2025, người ký quyết định xử phạt ngồi ở xã
Điểm đáng chú ý nằm ở cách nghị định đặt mức trần. Nó không ghi một con số tuyệt đối mà ghi theo tỷ lệ, là 50% mức tiền phạt tối đa của lĩnh vực tương ứng. Cách viết ấy khiến trần của cấp xã thay đổi theo từng lĩnh vực. Luật 88/2025 chạy từ 01/7/2025. Chữ ký nay ở xã.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là cấp xã) có quyền: a) Phạt cảnh cáo; b) Phạt tiền đến 50% mức tiền phạt tối đa đối với lĩnh vực tương ứng quy định tại Điều 24 của Luật Xử lý vi phạm hành chính; c) Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.
Trích nguyên văn phần trần phạt ghi theo tỷ lệ, Nghị định 189/2025/NĐ-CP.
Mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực: thuế; đo lường; an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng hóa; chứng khoán; cạnh tranh; kiểm toán độc lập; bảo vệ dữ liệu cá nhân được thực hiện theo quy định tại các luật tương ứng.
Trích nguyên văn tại Văn bản hợp nhất 63/VBHN-VPQH.
Ghép hai đoạn trên thì ra một kết luận thận trọng và chắc chắn. Trần của cấp xã ghi theo tỷ lệ 50%, còn trần của lĩnh vực an toàn thực phẩm được dẫn sang pháp luật chuyên ngành, nơi khoản 1 Điều 3 Nghị định 115/2018/NĐ-CP đặt mức 100.000.000 đồng với cá nhân. Tính theo cách nào thì cả năm bậc của Điều 15 cũng nằm dưới ngưỡng đó. Cách quy định này bắt nguồn từ Luật số 88/2025/QH15 sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, khi luật bỏ danh sách thẩm quyền chi tiết và giao Chính phủ quy định bằng nghị định. Trần ghi theo tỷ lệ.
Đoàn kiểm tra tới từ Trạm Y tế xã
Điều đáng chú ý là Thông tư 48/2015/TT-BYT ban hành từ ngày 01/12/2015, tức trước cuộc sắp xếp đơn vị hành chính khá lâu. Nó đã giao việc cho cấp xã từ thời điểm đó, nên khi cấp huyện kết thúc hoạt động thì phần việc này không bị hụt. Thông tư có từ 2015. Cấp huyện hết, việc còn.
Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã), Trạm Y tế xã chịu trách nhiệm kiểm tra an toàn thực phẩm trên địa bàn xã.
Nguyên văn điểm d khoản 1 Điều 4 Thông tư 48/2015/TT-BYT, theo Công văn 8690/BYT-ATTP.
Trạm Y tế xã và các Phòng chuyên môn do Ủy ban nhân dân cấp xã được giao nhiệm vụ trên cơ sở quy định của pháp luật tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp xã ra quyết định xử phạt.
Trích Công văn 8690/BYT-ATTP, câu trả lời cho vướng mắc về người tham mưu xử phạt.
| Câu hỏi | Trả lời | Căn cứ |
|---|---|---|
| Ai tới kiểm tra bếp ăn | Ủy ban nhân dân cấp xã cùng Trạm Y tế xã | điểm d khoản 1 Điều 4 Thông tư 48/2015/TT-BYT |
| Ai tham mưu ra quyết định | Trạm Y tế xã và phòng chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp xã | Công văn 8690/BYT-ATTP ngày 11/12/2025 |
| Ai ký quyết định xử phạt | Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã | khoản 1 Điều 5 Nghị định 189/2025/NĐ-CP |
| Được ký tới mức nào | Tới 50% mức tiền phạt tối đa của lĩnh vực tương ứng | điểm b khoản 1 Điều 5 Nghị định 189/2025/NĐ-CP |
Điều 12 Nghị định 15/2018 và hai khoản phải đọc liền nhau
Khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP liệt kê các cơ sở không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận, trong đó có bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm. Phần lớn bếp ăn của trường công lập rơi vào nhóm này. Đọc liền hai khoản. Cấp giấy nay ở tỉnh.
Việc cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm thuộc thẩm quyền Bộ Y tế quy định tại Chương III Nghị định số 67/2016/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung năm 2018 thuộc thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan chuyên môn được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao nhiệm vụ.
Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện, theo Nghị định 148/2025/NĐ-CP.
Hai điều khoản khép lại phần này. Khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP xếp bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm vào diện không phải cấp Giấy chứng nhận, còn khoản 2 của chính điều đó buộc cơ sở vẫn tuân thủ đầy đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Với cơ sở thuộc diện phải có giấy, Điều 27 Nghị định 148/2025/NĐ-CP đưa thẩm quyền cấp về cấp tỉnh. Nhìn vào đăng ký kinh doanh.
Vì sao dẫn Nghị định 46/2026 là dẫn sai
Ngày 26/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP thay Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Vài tháng sau, Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026 tạm ngưng hiệu lực nghị định ấy. Văn bản đang áp dụng vì thế vẫn là Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Hướng sửa là hậu kiểm. Nghị định 46 đang tạm ngưng.
Mốc cần nhớ của phần chuyển tiếp là ngày 06/4/2026, khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 15/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Trong thời gian tạm ngưng, Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục có hiệu lực.
Diễn biến của việc tạm ngưng được đăng tại bản tin của Cục An toàn thực phẩm, còn hướng sửa luật nằm trong bài đăng ngày 31/7/2026 trên Sức khỏe và Đời sống. Khung đề cương Luật An toàn thực phẩm sửa đổi được tổ soạn thảo thông qua ngày 09/7/2026 và hồ sơ vẫn đang hoàn thiện. Bám ba số hiệu.
58 vụ trong sáu tháng, và ba loại hình bị nhắc tên
Cục An toàn thực phẩm cho biết các vụ gần đây chủ yếu xảy ra tại bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và loại hình thức ăn đường phố. Đó cũng chính là ba loại hình mà Điều 15 Nghị định 115/2018/NĐ-CP điều chỉnh. Kiểm tra hai lần mỗi năm. Đừng cộng các mốc.
| Mốc thời gian | Số vụ | Số người mắc |
|---|---|---|
| Cả nước, 6 tháng đầu năm 2026 | 58 vụ, 10 người tử vong | 1.573 người |
| Cả nước, quý I năm 2026 | 36 vụ, tăng 20 vụ so với cùng kỳ | Chưa công bố riêng |
| Thành phố Hồ Chí Minh, 01/7/2025 đến 30/6/2026 | 19 vụ | 1.389 người |
| Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2025 | 13 vụ | 783 người |
| Thành phố Hồ Chí Minh, 6 tháng đầu năm 2026 | 9 vụ | 681 người |
| Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2024 | 5 vụ | 43 người |
Số liệu theo bản tin ngày 02/7/2026 trên Gia đình và Xã hội cùng bản tin TTXVN ngày 19/8/2026. Con số rõ hơn lời rao.
Hai con số gọn để hình dung quy mô. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có 58 vụ ngộ độc thực phẩm. Riêng Thành phố Hồ Chí Minh, số bếp ăn trường học đang hoạt động là 2.525.
Vị trí nấu ăn trong trường công là lao động hợp đồng
Thông tư không đặt tiêu chuẩn trình độ riêng cho vị trí nấu ăn, cũng không ấn định tỷ lệ cố định giữa số lao động và số trẻ. Việc xác định số lượng được giao cho từng cơ sở, căn cứ vào điều kiện thực tế. Không có tỷ lệ cố định. Hợp đồng, không phải biên chế.
Cơ sở giáo dục mầm non có tổ chức bán trú thì được bố trí lao động hợp đồng để thực hiện công việc nấu ăn cho trẻ em. Căn cứ số lượng trẻ em, khối lượng công việc và điều kiện thực tế, cơ sở giáo dục mầm non xác định số lượng lao động hợp đồng phù hợp để thực hiện nhiệm vụ nấu ăn.
Nguyên văn khoản 2 Điều 7 Thông tư 19/2023/TT-BGDĐT về vị trí việc làm hỗ trợ, phục vụ.
Người học học hết chương trình đào tạo trình độ sơ cấp và đủ điều kiện theo quy định thì được người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp cấp chứng chỉ sơ cấp.
Điểm d khoản 3 Điều 6 Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15.
Gia Lai giữ tên sau khi hợp nhất với Bình Định
Khoản 12 Điều 1 Nghị quyết 202/2025/QH15 sắp xếp toàn bộ tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Gia Lai. Không tỉnh nào có mức riêng. Địa giới đổi, luật không.
Tỉnh sau sắp xếp rộng 21.576,53 km² với 3.583.693 người. Địa bàn kéo dài từ vùng núi tới bờ biển. Bộ máy quản lý an toàn thực phẩm được tổ chức theo hai cấp, gồm cấp tỉnh và cấp xã. Cấp xã là nơi cần nhớ. Hồ sơ đổi tên tỉnh.
Xem thêm bài cùng chủ đề tại Bình Định, Kon Tum, Đồng Tháp. Nghị định áp chung.
Khoản 2 Điều 5 và phần việc còn lại của cấp tỉnh
Cấp tỉnh giữ phần trên của thang phạt. Đọc trước khi đóng tiền. Số hiệu là thứ cần nhất.
Khoản 2 Điều 5 Nghị định 189/2025/NĐ-CP cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyền phạt tiền đến mức tối đa của lĩnh vực tương ứng quy định tại Điều 24 Luật Xử lý vi phạm hành chính, cùng các quyền tước giấy phép, tịch thu tang vật và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. So với khoản 1, khác biệt nằm ở chỗ cấp tỉnh không bị giới hạn ở một nửa mức tối đa. Với các vụ việc lớn vượt quá thẩm quyền của xã trên địa bàn Gia Lai sau hợp nhất, hồ sơ được chuyển lên cấp tỉnh theo đúng nguyên tắc xác định thẩm quyền của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Đi từ cơ sở có phép.
Các mảng liên quan cùng địa bàn gồm chứng chỉ bảo mẫu tại Gia Lai, chứng chỉ nhân viên y tế cơ sở giáo dục tại Gia Lai và chứng chỉ quản lý trường mầm non tại Gia Lai. Mỗi mảng đi theo một hệ văn bản riêng. Giữ hồ sơ cho gọn.
Một nơi tuyển sinh nắm việc sẽ trả lời được ngay hai câu, là chương trình dựa trên văn bản nào và ai sẽ ký tờ giấy mà cơ quan kiểm tra chấp nhận. Nơi né cả hai câu thì nên dừng lại. Ai muốn tìm hiểu các hướng đào tạo khác có thể trao đổi qua trang liên hệ.
Giải đáp một số thắc mắc phổ biến
Vụ việc vượt thẩm quyền của cấp xã thì ai giải quyết?
Khoản 2 Điều 5 Nghị định 189/2025/NĐ-CP cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyền phạt tiền đến mức tối đa của lĩnh vực tương ứng theo Điều 24 Luật Xử lý vi phạm hành chính. Hồ sơ vượt thẩm quyền cấp xã được chuyển lên cấp tỉnh theo nguyên tắc xác định thẩm quyền của luật này.
Học xong khóa cấp dưỡng có được vào biên chế trường công không?
Khoản 2 Điều 7 Thông tư 19/2023/TT-BGDĐT xếp việc nấu ăn cho trẻ vào diện lao động hợp đồng, do cơ sở giáo dục mầm non tự xác định số lượng theo số trẻ và khối lượng công việc. Đây là hợp đồng lao động, không phải vị trí viên chức.
Bài cập nhật 20/8/2026. Dẫn chiếu Điều 15 Nghị định 115/2018/NĐ-CP, khoản 6 Điều 1 Nghị định 124/2021/NĐ-CP, Điều 5 và Điều 21 Nghị định 189/2025/NĐ-CP. Toàn văn ở Công báo Chính phủ.
