Trả lời nhanh: Chủ cửa hàng vật tư nông nghiệp ở Gia Lai đang ở một tình thế lạ. Với mặt hàng thuốc bảo vệ thực vật, luật vừa bỏ tên ông ra khỏi diện bắt buộc có giấy. Với mặt hàng thuốc thú y thì không. Dưới đây là hai tấm giấy đó, kèm điều khoản và cơ quan cấp. Người ở Gia Lai bán một trong hai mặt hàng chỉ cần đọc một nửa bài này.
Một cái tên, hai tấm giấy khác nhau
Hai mặt hàng này hay được nhắc chung vì cùng bán ở cửa hàng vật tư nông nghiệp. Nhưng trong văn bản, chúng nằm ở hai chỗ cách nhau rất xa. Một bên do quy định về bảo vệ thực vật điều chỉnh, bên kia do Luật Thú y điều chỉnh. Hai giấy, không phải một.
Tên đúng của hai tấm giấy là Giấy chứng nhận bồi dưỡng chuyên môn về thuốc bảo vệ thực vật cho phía trồng trọt, và Chứng chỉ hành nghề thú y cho phía thú y. Một tấm gắn với khóa học 03 tháng do cơ quan chuyên ngành của tỉnh tổ chức, tấm còn lại có giá trị 05 năm và cần một văn bằng làm cửa vào. Gõ một, tra ra hai.
Vì sao hai mặt hàng không được đứng chung kệ
Danh sách sáu nhóm hàng bị cấm để chung gồm lương thực, thực phẩm, hàng giải khát, thức ăn chăn nuôi, thuốc y tế và thuốc thú y. Đọc danh sách ấy thì thấy nguyên tắc phía sau rất rõ, là tách thuốc độc khỏi mọi thứ có thể vào miệng người và vật. Câu ngắn, hệ quả dài.
Đây là chỗ mà cái tên ghép hai mặt hàng va phải.
Không được bán thuốc bảo vệ thực vật chung với các loại hàng hóa là lương thực, thực phẩm, hàng giải khát, thức ăn chăn nuôi, thuốc y tế, thuốc thú y.
Khoản 3 Điều 33 Thông tư 21/2015/TT-BNNPTNT, phần chi tiết điều kiện địa điểm
Điều 33 không nằm trong danh sách bãi bỏ của Thông tư 07/2026/TT-BNNMT trên Công báo ngày 23/01/2026, nên câu trên vẫn còn hiệu lực. Danh sách ấy có Điều 30, Điều 31, Điều 35, Điều 36, Điều 61 và Điều 62, nhưng không có Điều 32, Điều 33 và Điều 34. Vấn đề ở chỗ để hàng. Hai chiều cùng cấm một việc.
Văn bản xử phạt cũ đã hết hiệu lực
Với một hộ kinh doanh, mức tiền in trong nghị định là mức áp thẳng chứ không chia đôi. Cả hai nghị định đều xếp hộ gia đình và hộ kinh doanh ngang với cá nhân vi phạm, nên khung từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng là con số thật trên biên bản. Văn bản cũ chết cả rồi.
Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với hành vi buôn bán thuốc bảo vệ thực vật chung với các loại hàng hóa khác như: Lương thực, thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản, thuốc y tế, thuốc thú y.
Nguyên văn khoản 2 Điều 36 Nghị định 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026
Và đây là câu tương ứng ở nghị định còn lại. Hai phía, một cái kệ.
Bán thuốc thú y chung khu vực hoá chất công nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc dùng cho người, lương thực, thực phẩm.
Điểm b khoản 1 Điều 33 Nghị định 204/2026/NĐ-CP, văn bản thay thế Nghị định 90/2017/NĐ-CP
Hai mốc nên nhớ là ngày 01/8/2026 và ngày 05/8/2026. Mốc đầu là ngày Nghị định 204/2026/NĐ-CP có hiệu lực, mốc sau là ngày Nghị định 214/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Cả hai đều đặt khung từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng cho việc để thuốc bảo vệ thực vật và thuốc thú y chung một chỗ. Bốn ngày, hai quyển sách.
Tấm giấy mà cơ sở đào tạo không cấp được
Đăng ký học có ba đường theo khoản 1 Điều 38, gồm nộp trực tiếp, gửi qua đường bưu điện và nộp trực tuyến. Nơi nhận là cơ quan chuyên ngành bảo vệ thực vật của tỉnh, và thứ nộp là danh sách người tham gia. Đường nào cũng được, một là đủ.
Chương trình bồi dưỡng chuyên môn về thuốc bảo vệ thực vật đối với chủ cơ sở buôn bán thuốc, người trực tiếp điều hành cơ sở buôn bán thuốc, người trực tiếp buôn bán (chưa có trình độ trung cấp trở lên thuộc chuyên ngành bảo vệ thực vật, trồng trọt, sinh học, hóa học) thời gian bồi dưỡng là 03 tháng với đầy đủ nội dung quy định tại khoản 1 Điều này và được cấp Giấy chứng nhận bồi dưỡng chuyên môn về thuốc bảo vệ thực vật theo mẫu tại mục I Phụ lục XXII của Thông tư này.
Điểm a khoản 2 Điều 37 Thông tư 21/2015/TT-BNNPTNT, phần nội dung và chương trình bồi dưỡng
Chương trình có 12 nội dung, từ điểm a tới điểm l của khoản 1 Điều 37, và mẫu giấy nằm ở mục I Phụ lục XXII. Trích năm nội dung để hình dung:
- quy định quản lý thuốc bảo vệ thực vật và điều kiện sản xuất, buôn bán
- quy định về xử lý vi phạm hành chính liên quan đến thuốc bảo vệ thực vật
- đại cương về thuốc bảo vệ thực vật
- đại cương sinh vật gây hại thực vật và biện pháp phòng trừ
- thực hành, tham quan thực tế
Việc cấp giấy diễn ra nhanh nhưng có điều kiện. Ngay sau khi có kết quả kiểm tra đạt yêu cầu Chi cục Bảo vệ thực vật hoặc Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cấp Giấy chứng nhận theo mẫu quy định tại Phụ lục XXII. Đó là nguyên văn khoản 2 Điều 38. Ba tháng, không phải ba ngày.
Khoản 1 Điều 38 mở ba đường nộp đăng ký. Tổ chức, cá nhân có nhu cầu bồi dưỡng chuyên môn, tập huấn an toàn hóa chất về thuốc bảo vệ thực vật đăng ký danh sách người tham gia trực tiếp hoặc qua đường bưu điện hoặc trực tuyến với Chi cục Bảo vệ thực vật hoặc Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật. Cách thứ ba tiết kiệm được ngày đường với người ở xa trung tâm tỉnh. Kiểm tra đạt mới có giấy.
Chủ tịch tỉnh ký và đồng hồ 05 năm
Còn đây là yêu cầu với người bán thuốc thú y.
Một điểm mới của năm 2026 là chứng chỉ được dùng trong phạm vi toàn quốc. Trước đó phạm vi sử dụng hẹp hơn, nên người đã có chứng chỉ ở tỉnh khác nên đọc lại quy định này trước khi làm hồ sơ mới. Không có lớp thay bằng.
Người buôn bán thuốc thú y phải có bằng trung cấp trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y.
Nguyên văn khoản 3 Điều 21 Nghị định 35/2016/NĐ-CP, xem bản hợp nhất 17/VBHN-BNNMT
Người hành nghề tiêm phòng cho động vật tối thiểu phải được tập huấn về kỹ thuật tiêm phòng. So câu này với khoản 3 cùng điều thì thấy khoảng cách. Một bên chỉ cần tập huấn, bên kia đòi bằng trung cấp trở lên. Ba tầng khóa vào nhau.
1. (được bãi bỏ) 2. Có địa điểm, cơ sở vật chất, kỹ thuật phù hợp. 3. Người quản lý, người trực tiếp bán thuốc thú y phải có Chứng chỉ hành nghề thú y. 4. Có Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc thú y.
Xem Văn bản hợp nhất 80/VBHN-VPQH hợp nhất Luật Thú y, Điều 92
Ba dòng của hồ sơ nằm ở khoản 1 Điều 17a Nghị định 35/2016/NĐ-CP, và dòng cuối cùng là Chứng chỉ hành nghề thú y. Nộp thiếu dòng này thì hồ sơ quay lại. Năm năm rồi hết hạn.
| Mục | Thuốc bảo vệ thực vật | Thuốc thú y |
|---|---|---|
| Cơ quan xây dựng chương trình | Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật | không có chương trình bồi dưỡng cho người bán |
| Mẫu giấy | mục I Phụ lục XXII Thông tư 21/2015 | mẫu kèm Nghị định 35/2016 |
| Giấy dễ bị nhầm | Giấy chứng nhận tập huấn an toàn hóa chất, 03 ngày | giấy xác nhận tập huấn kỹ thuật tiêm phòng |
| Thiết bị bắt buộc của cửa hàng | tủ kệ, chiếu sáng an toàn, phòng cháy chữa cháy, bảo hộ | nhiệt kế và ẩm kế, máy phát điện nếu bán vắc-xin |
| Diện tích tối thiểu | 10 mét vuông | văn bản không đặt con số diện tích |
Hai ngành nông nghiệp đi ngược nhau trong năm 2026
Thông tư 21/2015 ở Điều 32 vẫn viết cả chủ cơ sở lẫn người trực tiếp bán. Nhưng luật đã sửa và luật có hiệu lực pháp lý cao hơn, nên theo khoản 3 Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 thì áp dụng bản của luật. Lập danh sách theo quầy.
Ngày 01/01/2026 là mốc của vế thứ nhất. Từ ngày đó, điểm i khoản 8 Điều 2 Luật số 146/2025/QH15 trên Công báo bỏ cụm chủ cơ sở buôn bán thuốc và khỏi điểm c khoản 1 Điều 63 Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Khoản 3 Điều 92 Luật Thú y không có thay đổi tương ứng. Một bên bỏ, bên kia giữ.
Ở vài chỗ, Thông tư 21/2015 chưa theo kịp văn bản cấp trên. Cách xử lý theo khoản 3 Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 là áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn. Điều đó ảnh hưởng tới ba chỗ, gồm phạm vi người phải có giấy, danh sách chuyên ngành được miễn học, và tên cơ quan quản lý. Đọc gộp là làm sai.
Điều kiện của cửa hàng, đo được bằng thước
Điều 34 Thông tư 21/2015 liệt kê năm nhóm trang thiết bị. Tủ trưng bày hoặc quầy kệ, đủ độ sáng để nhận diện thuốc, nội quy và phương tiện phòng cháy chữa cháy, bảo hộ lao động cá nhân, và vật liệu dụng cụ để xử lý kịp thời sự cố. Nhiệt kế bên thú y.
| Yêu cầu | Nội dung | Căn cứ |
|---|---|---|
| Nền, tường và mái cửa hàng | nền cao ráo chống thấm không ngập nước, tường và mái bằng vật liệu không bén lửa | khoản 5 Điều 33 Thông tư 21/2015 |
| Tách biệt khu vực | địa điểm tách biệt với khu vực dịch vụ ăn uống, trường học, bệnh viện | Nghị định 33/2026/NĐ-CP |
| Hồ sơ xin giấy phép cửa hàng thuốc thú y | đơn đăng ký, bản thuyết minh cơ sở vật chất kỹ thuật, Chứng chỉ hành nghề thú y | khoản 1 Điều 17a Nghị định 35/2016 |
| Điều kiện chung của cơ sở buôn bán thuốc thú y | địa điểm và cơ sở vật chất kỹ thuật phù hợp | khoản 2 Điều 92 Luật Thú y |
Phần điều kiện chung của cơ sở buôn bán thuốc bảo vệ thực vật được viết lại trong Nghị định 33/2026/NĐ-CP trên Công báo ngày 21/01/2026. Với cửa hàng thuốc thú y, danh sách thiết bị nằm ở Điều 17 Nghị định 35/2016/NĐ-CP. Khoảng cách là thứ khó nhất. Mười mét vuông là sàn.
Thẩm quyền xử phạt sau khi bỏ cấp huyện
Cùng với quyền phạt tiền là quyền tước giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề có thời hạn, hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. Đây là phần đáng lo hơn tiền phạt với một cửa hàng sống bằng mùa vụ. Người gần nhất là xã.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là cấp xã) có quyền: a) Phạt cảnh cáo. b) Phạt tiền đến 25.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực trồng trọt (trừ phân bón), bảo vệ và kiểm dịch thực vật.
Trích khoản 1 Điều 44 Nghị định 214/2026/NĐ-CP
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là cấp xã) có quyền: a) Phạt tiền đến 25.000.000 đồng. b) Tước quyền sử dụng Chứng chỉ hành nghề thú y có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. Câu này nằm ở khoản 1 Điều 41 Nghị định 204/2026/NĐ-CP, và trần tiền của cấp xã trùng đúng với trần của nghị định bên kia. Cùng một chức danh.
| Hành vi | Mức phạt với cá nhân | Căn cứ |
|---|---|---|
| Bán thuốc bảo vệ thực vật chung với thuốc thú y và các nhóm hàng khác | 2.000.000 – 4.000.000 đ | khoản 2 Điều 36 Nghị định 214/2026 |
| Bán thuốc thú y chung khu vực thuốc bảo vệ thực vật | 2.000.000 – 4.000.000 đ | điểm b khoản 1 Điều 33 Nghị định 204/2026 |
| Không duy trì đầy đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật | 2.000.000 – 3.000.000 đ | khoản 1 Điều 36 Nghị định 214/2026 |
| Người quản lý hoặc người trực tiếp bán thuốc thú y không có chứng chỉ hành nghề | 5.000.000 – 6.000.000 đ | điểm b khoản 3 Điều 33 Nghị định 204/2026 |
Với hộ kinh doanh, các mức tiền trên không được chia đôi. Khoản 3 Điều 2 Nghị định 214/2026/NĐ-CP quy định hộ gia đình và hộ kinh doanh bị xử phạt như đối với cá nhân vi phạm. Mức phạt tiền tối đa với cá nhân trong lĩnh vực này là 50.000.000 đồng. Tỉnh gấp đôi cấp xã.
Gia Lai giữ tên và nhận thêm địa bàn Bình Định
Khoản 12 Điều 1 Nghị quyết 202/2025/QH15 sắp xếp tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Gia Lai. Ranh giới đã đổi rồi.
Tỉnh sau sắp xếp có diện tích 21.576,53 km² và quy mô dân số 3.583.693 người. Vùng cây công nghiệp cao nguyên và vùng lúa ven biển nay nằm trong cùng một tỉnh. Từ ngày 01/7/2025.
Xem thêm bài cùng chủ đề tại Bình Định, Kon Tum, Cà Mau.
Chủ cơ sở được bỏ ở một bên, giữ nguyên ở bên kia
Hai ngành nông nghiệp đi ngược nhau trong cùng một năm. Số điều khoản đã dẫn đủ.
Điểm i khoản 8 Điều 2 Luật số 146/2025/QH15 bỏ cụm từ chủ cơ sở buôn bán thuốc và tại điểm c khoản 1 Điều 63 Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, hiệu lực từ 01/01/2026. Từ đó chỉ người trực tiếp bán thuốc bảo vệ thực vật mới bắt buộc có trình độ hoặc giấy chứng nhận bồi dưỡng. Bên thú y thì ngược lại, khoản 3 Điều 92 Luật Thú y vẫn buộc cả người quản lý lẫn người trực tiếp bán thuốc thú y phải có Chứng chỉ hành nghề thú y. Chủ một cửa hàng ở Gia Lai bán cả hai mặt hàng không được đọc gộp hai quy định này, vì chúng nói hai điều khác nhau về chính mình. Đọc bản gốc là chắc nhất.
Đối chiếu lời rao với văn bản gốc
Lời rao thứ hai là học hoàn toàn trên mạng. Chương trình bồi dưỡng chuyên môn có 12 nội dung bắt buộc và nội dung cuối cùng là thực hành cùng tham quan thực tế, nên phần đó không thể diễn ra qua màn hình. Cấp tốc là dấu hiệu xấu.
Chương trình tập huấn an toàn hóa chất bảo vệ thực vật đối với người trực tiếp quản lý, điều hành các bộ phận liên quan trực tiếp đến sản xuất, người trực tiếp sản xuất, thủ kho thời gian tập huấn là 03 ngày.
Điểm b khoản 2 Điều 37 Thông tư 21/2015/TT-BNNPTNT, tấm giấy hay bị nhầm với giấy của người bán hàng
Người muốn đi đường văn bằng cho phía thú y có thể đọc thêm bài về trung cấp chăn nuôi thú y tại Gia Lai. Với mặt hàng phân bón, quy định lại khác nữa và nằm ở bài về chứng chỉ bán phân bón tại Gia Lai. Không có giấy dùng chung. Mở văn bản ra đối chiếu.
Thứ tự chuẩn bị của hai phía khác nhau nên đừng làm gộp. Phía thuốc bảo vệ thực vật đi từ lớp bồi dưỡng hoặc tấm bằng, phía thú y đi từ tấm bằng rồi mới tới chứng chỉ hành nghề. Ai cần tư vấn về lộ trình học thì để lại thông tin ở trang liên hệ.
Câu hỏi thường gặp
Chủ cửa hàng có bắt buộc phải có chứng chỉ không?
Tùy mặt hàng. Với thuốc bảo vệ thực vật thì không còn, vì Luật số 146/2025/QH15 đã bỏ cụm chủ cơ sở buôn bán thuốc và khỏi điểm c khoản 1 Điều 63 Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật từ 01/01/2026. Với thuốc thú y thì có, khoản 3 Điều 92 Luật Thú y buộc cả người quản lý lẫn người trực tiếp bán phải có Chứng chỉ hành nghề thú y.
Cơ quan nào có quyền phạt cửa hàng vật tư nông nghiệp ở địa bàn xã?
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền phạt đến 25.000.000 đồng ở cả hai lĩnh vực, theo khoản 1 Điều 44 Nghị định 214/2026/NĐ-CP và khoản 1 Điều 41 Nghị định 204/2026/NĐ-CP. Cả hai đều kèm quyền tước giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề có thời hạn.
Cập nhật ngày 21/8/2026. Mọi mức phạt trong bài dẫn từ Nghị định 214/2026/NĐ-CP và nghị định xử phạt lĩnh vực thú y.
