Trả lời nhanh: Yên Bái có nhiều cơ quan đang số hóa tài liệu, kéo theo nhu cầu về dịch vụ lưu trữ. Muốn làm dịch vụ đó thì phải qua một kỳ kiểm tra, không phải một khóa học. Cụm chứng chỉ văn thư – lưu trữ không có trong văn bản quy phạm pháp luật nào. Luật có ba tấm giấy: chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ văn thư cho công chức ngạch văn thư, chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ lưu trữ cho viên chức chức danh lưu trữ, và Chứng chỉ hành nghề lưu trữ do Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cấp sau một kỳ kiểm tra. Với Yên Bái, điều kiện của hai nhóm chức danh giống mọi địa phương khác.
Một cái tên ghép, ba căn cứ khác nhau
Muốn kiểm một lời rao thì tra tên của nó trong văn bản. Với cái tên ghép này, kết quả tra là không có. Thứ có thật gồm chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ văn thư, chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ lưu trữ, và Chứng chỉ hành nghề lưu trữ. Hỏi tấm giấy ghi gì.
Ai muốn kiểm lại có thể mở Thông tư 02/2021/TT-BNV, rồi Thông tư 07/2022/TT-BNV, rồi Luật Lưu trữ số 33/2024/QH15. Ba văn bản, không văn bản nào chứa cụm tên ghép. Chi tiết nhiều chưa phải căn cứ.
Mã số cho biết ngay đây là hai nghề
Ranh giới đầu tiên mà lời rao gộp làm mờ đi là ranh giới nhân sự. Văn thư là công chức, xếp theo ngạch. Lưu trữ là viên chức, xếp theo chức danh nghề nghiệp. Hai chế độ khác nhau về tuyển dụng, về quản lý và cả về loại giấy tờ phải có. Hai thông tư, hai hướng.
| Tấm giấy | Ai cấp | Dùng để làm gì |
|---|---|---|
| chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ văn thư | cơ sở đào tạo có thẩm quyền | đủ tiêu chuẩn ngạch công chức văn thư |
| chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ lưu trữ | cơ sở đào tạo có thẩm quyền | đủ tiêu chuẩn chức danh viên chức lưu trữ |
| Chứng chỉ hành nghề lưu trữ | Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước | kinh doanh dịch vụ lưu trữ |
| cụm đang được rao | không có trong văn bản nào | |
Bằng đúng ngành, hoặc chứng chỉ, hoặc bằng cao đẳng
Điều kiện của ngạch văn thư viên đặt tấm bằng lên trước. Bằng đại học trở lên ngành văn thư – lưu trữ, lưu trữ học hoặc lưu trữ học và quản trị văn phòng là đường chính. Tấm chứng chỉ chỉ xuất hiện ở nhánh dành cho người có bằng chuyên ngành khác. Vế cuối mới thêm.
Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên với ngành hoặc chuyên ngành văn thư – lưu trữ, lưu trữ học, lưu trữ học và quản trị văn phòng. Trường hợp có bằng tốt nghiệp đại học chuyên ngành khác phải có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ văn thư do cơ sở đào tạo có thẩm quyền cấp hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng, trung cấp ngành hoặc chuyên ngành văn thư hành chính, văn thư – lưu trữ, lưu trữ
Vế cuối câu là phần được Thông tư 06/2022/TT-BNV thêm vào.
Ba vế dẫn tới ba kết quả khác nhau. Bằng đúng ngành thì xong, bằng ngành khác thì chọn giữa một khóa bồi dưỡng và một tấm bằng đúng ngành. Ba vế, một câu. Số hiệu 2014 đã hết.
Thông tư 07/2022 nói gì về chức danh lưu trữ viên
Cấu trúc điều kiện bên lưu trữ giống bên văn thư đến mức dễ gộp. Tấm bằng đúng ngành là đường chính, chứng chỉ bồi dưỡng là đường phụ dành cho người học ngành khác, và có thêm một vế thay thế bằng tấm bằng cao đẳng hoặc trung cấp đúng ngành. Khác một từ trong tên.
Tốt nghiệp đại học trở lên ngành lưu trữ. Trường hợp tốt nghiệp đại học trở lên ngành khác phải có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ lưu trữ do cơ sở đào tạo có thẩm quyền cấp hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng, trung cấp ngành lưu trữ
Khoản 3 Điều 7 của Thông tư 07/2022/TT-BNV, phần tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng.
Cấu trúc điều kiện hai bên giống nhau đến mức dễ gộp, nhưng hai tấm chứng chỉ mang hai tên khác nhau và nằm ở hai thông tư khác nhau. Cấu trúc giống bên kia.
| Bậc | Bên văn thư | Bên lưu trữ |
|---|---|---|
| Bậc cao | Văn thư viên chính, 02.006 | Lưu trữ viên chính, V.01.02.01 |
| Bậc giữa | Văn thư viên, 02.007 | Lưu trữ viên, V.01.02.02 |
| Bậc trung cấp | Văn thư viên trung cấp, 02.008 | Lưu trữ viên trung cấp, V.01.02.03 |
| Dấu hiệu nhận biết | mã số bắt đầu bằng 02 | mã số bắt đầu bằng chữ V |
Thuộc tính hai thông tư về mã số đọc được ở Cổng thông tin văn bản pháp luật Chính phủ. Ranh giới rất rõ.
Yên Bái nay thuộc tỉnh Lào Cai
Nghị quyết 202/2025/QH15 hợp nhất tỉnh Yên Bái với tỉnh Lào Cai, lấy tên tỉnh Lào Cai. Cấp ký thì đã đổi.
Kỳ kiểm tra nghiệp vụ lưu trữ do trung ương tổ chức, không tổ chức riêng theo tỉnh. Thông báo được đăng trên Cổng thông tin điện tử của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Địa giới đổi, chuẩn không đổi.
Xem thêm chứng chỉ văn thư và lưu trữ tại Lào Cai, Phú Thọ, Sơn La.
Chứng chỉ hành nghề khác hai chứng chỉ bồi dưỡng ở đâu
Điểm cần phân biệt là hai loại giấy cho hai chủ thể. Cá nhân thì cần Chứng chỉ hành nghề lưu trữ. Tổ chức thì cần Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ lưu trữ, và trong hồ sơ của tổ chức phải có danh sách nhân sự đã có chứng chỉ hành nghề. Không cho mượn, không cho thuê.
Có bằng tốt nghiệp trung cấp trở lên phù hợp với hoạt động dịch vụ lưu trữ và đạt yêu cầu kiểm tra nghiệp vụ do Bộ Nội vụ tổ chức. Trường hợp có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên ngành lưu trữ thì chỉ cần đáp ứng điều kiện quy định tại điểm a và điểm b khoản này
Điểm c khoản 3 Điều 56 Luật Lưu trữ số 33/2024/QH15.
Đọc hết điểm c mới thấy có một nhóm được đi đường ngắn, và nhóm đó được xác định bằng tấm bằng chứ bằng một khóa học. Đây là giấy phép, không phải bằng.
Cá nhân phụ trách kỹ thuật, nghiệp vụ lưu trữ tại tổ chức kinh doanh dịch vụ lưu trữ quy định tại các điểm c, d và đ khoản 1 Điều này, cá nhân độc lập kinh doanh dịch vụ lưu trữ phải có Chứng chỉ hành nghề lưu trữ
Khoản 5 Điều 53 Luật Lưu trữ số 33/2024/QH15.
Viết, trắc nghiệm và thực hành
Ba hình thức, không phải một buổi nghe giảng. Không có bản riêng cho tỉnh.
Điều 34 Thông tư 06/2025/TT-BNV quy định nội dung kiểm tra gồm kiến thức pháp luật về lưu trữ, tiêu chuẩn và nghiệp vụ về hoạt động dịch vụ mà cá nhân đăng ký hành nghề. Hình thức kiểm tra gồm viết, trắc nghiệm và thực hành. Người ở Yên Bái cũ muốn hành nghề dịch vụ lưu trữ phải đạt kỳ kiểm tra này, trừ trường hợp được miễn.
Hồ sơ gồm những gì
Kỳ kiểm tra nghiệp vụ có nội dung và hình thức được ghi rõ. Nội dung gồm kiến thức pháp luật về lưu trữ, tiêu chuẩn và nghiệp vụ của hoạt động dịch vụ mà cá nhân đăng ký hành nghề. Hình thức gồm viết, trắc nghiệm và thực hành. Hỏi ai ký giấy.
Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề lưu trữ
Điều 31 của Thông tư 06/2025/TT-BNV, câu đầu tiên của chương về chứng chỉ hành nghề.
| Khoản thu | Mức |
|---|---|
| Lệ phí cấp chứng chỉ | 300.000 đồng một chứng chỉ |
| Lệ phí cấp lại | 200.000 đồng một chứng chỉ |
| Cấp lại do lỗi cơ quan nhà nước | không phải nộp lệ phí |
| Cấp lại do thay đổi địa giới hành chính | không phải nộp lệ phí |
Khoản phải nộp cho nhà nước ghi rõ trong Thông tư 15/2025/TT-BTC, là 300.000 đồng một chứng chỉ và 200.000 đồng khi cấp lại, không phụ thuộc nơi học. Thủ tục cấp mất 15 ngày, cấp lại mất 10 ngày, và đơn phúc khảo được nhận trong 05 ngày làm việc. Mốc ngày đều đếm được.
Bộ máy hai cấp và khối tài liệu phải chuyển giao
Một câu trả lời của Bộ Nội vụ giữa năm 2026 đáng đọc với người đang tính học thêm. Bộ cho biết Luật Cán bộ, công chức năm 2025 và Nghị định 361/2025/NĐ-CP không quy định việc xếp ngạch công chức theo vị trí việc làm căn cứ vào trình độ chuyên môn. Mốc 2027 đang chạy.
Toàn văn hai nghị định đọc ở Nghị định 170/2025/NĐ-CP và Nghị định 361/2025/NĐ-CP. Phần về xếp ngạch theo trình độ chuyên môn xem trả lời của Bộ Nội vụ ngày 16/06/2026. Bằng thêm không đổi ngạch.
Danh mục ngành được chấp nhận khá hẹp
Với hai chứng chỉ bồi dưỡng, điều đáng hỏi là chương trình dựa trên văn bản nào. Cả Thông tư 02/2021/TT-BNV lẫn Thông tư 07/2022/TT-BNV đều chỉ ghi cơ sở đào tạo có thẩm quyền cấp, không dẫn tới một chương trình dùng chung toàn quốc nào. Tra trên cổng của Cục.
Người làm các vị trí khác trong cơ quan và trường học tra quy định ở loạt bài riêng: chứng chỉ thư viện và thiết bị trường học tại Yên Bái.
Khung quy định của nghề này vừa đổi cả ở luật lẫn ở nghị định trong vòng hơn một năm, nên tài liệu cũ rất dễ dẫn sai. Cách an toàn là đối chiếu ngày hiệu lực trước khi tin một trang bất kỳ. Các câu hỏi khác có thể gửi qua trang liên hệ.
Câu hỏi thường gặp
Kỳ kiểm tra nghiệp vụ lưu trữ thi những gì?
Kiến thức pháp luật về lưu trữ, tiêu chuẩn và nghiệp vụ của hoạt động dịch vụ đăng ký hành nghề, cùng các quy định pháp luật liên quan. Hình thức gồm viết, trắc nghiệm và thực hành, theo Điều 34 Thông tư 06/2025/TT-BNV.
Người học ngành khác muốn làm văn thư trong cơ quan thì cần gì?
Có ba đường theo khoản 4 Điều 11 Thông tư 02/2021/TT-BNV đã được Thông tư 06/2022/TT-BNV sửa: bằng đại học đúng ngành, hoặc bằng đại học ngành khác kèm chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ văn thư, hoặc bằng cao đẳng và trung cấp đúng ngành.
Bài cập nhật 17/8/2026. Dẫn chiếu Luật Lưu trữ số 33/2024/QH15, Thông tư 06/2025/TT-BNV, Thông tư 15/2025/TT-BTC và Nghị định 170/2025/NĐ-CP. Toàn văn ở Cổng thông tin văn bản pháp luật Chính phủ.
