Trả lời nhanh: An Giang có cả trường công lập và trường ngoài công lập. Từ tháng 4 năm 2026, cả hai khối lần đầu nằm chung trong một bộ chuẩn nghề nghiệp giảng viên. Từ 01/01/2026, Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 xếp lại toàn bộ đội ngũ trong trường. Chức danh giảng viên rút còn giáo sư và phó giáo sư, trợ giảng chuyển sang nhóm nhân sự hỗ trợ, và tấm chứng chỉ duy nhất được luật gọi tên do hiệu trưởng cấp. Người ở An Giang nên đối chiếu hồ sơ của mình với đúng hai điều luật này.
Ba cái tên dễ bị gọi lẫn thành một
Tên gọi trong đời sống và tên gọi trong văn bản không phải lúc nào cũng khớp nhau. Ở chủ đề này thì lệch rất xa, vì cái tên đang được rao đã mất căn cứ còn cái tên đang có căn cứ lại ít người biết. Thống nhất tên trước rồi mới bàn tiếp. Chưa rõ tên thì chưa bàn giá. Một cái tên, một điều khoản.
Định nghĩa gói trong hai dòng
Cái mới của Luật Giáo dục đại học năm 2025 nằm ở chỗ nó thừa nhận việc học từng phần. Người học xong một học phần được ghi nhận bằng chứng chỉ, thay vì phải chờ hết chương trình mới có giấy tờ. Khoản 5 Điều 26 là nơi ghi điều đó. Định nghĩa nằm ở khoản 5. Chữ chương trình đào tạo là mấu chốt.
Văn bằng, chứng chỉ giáo dục đại học có giá trị pháp lý xác nhận trình độ, năng lực của người học, được cấp theo quy định như sau: a) Văn bằng giáo dục đại học cấp cho người học sau khi hoàn thành chương trình đào tạo ở trình độ tương ứng; b) Chứng chỉ giáo dục đại học cấp cho người học sau khi hoàn thành học phần hoặc một phần của chương trình đào tạo.
Nguyên văn khoản 5 Điều 26 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 ngày 10/12/2025.
| Nội dung | Điều khoản | Ghi nhận |
|---|---|---|
| Văn bằng cấp khi hoàn thành chương trình | điểm a khoản 5 Điều 26 | đang có hiệu lực |
| Chứng chỉ cấp khi hoàn thành học phần | điểm b khoản 5 Điều 26 | đang có hiệu lực |
| Hiệu trưởng là người cấp | khoản 6 Điều 26 | đang có hiệu lực |
| Điều kiện triển khai chứng chỉ | khoản 8 Điều 26 | hiệu lực từ 01/7/2026, chưa có thông tư |
Hiệu trưởng, và không ai khác
Thẩm quyền cấp là thứ luật hay quy định rất chặt, vì đó là chỗ dễ bị lợi dụng nhất. Ở đây luật chọn cách nêu đích danh chức danh người ký. Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học, và người đứng đầu cơ sở giáo dục khác có hoạt động giáo dục đại học. Truy được về một hiệu trưởng chưa. Hỏi ai ký giấy.
Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học, người đứng đầu cơ sở giáo dục khác có hoạt động giáo dục đại học thực hiện việc cấp văn bằng, chứng chỉ giáo dục đại học.
Trích Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, khoản 6 Điều 26 nêu đích danh chức danh người cấp.
Khoản 3 Điều 8 khép nốt đầu còn lại. Chương trình đào tạo cấp chứng chỉ giáo dục đại học được thiết kế độc lập hoặc là một cấu phần của chương trình đào tạo cấp văn bằng, và phải có giá trị công nhận trong hệ thống giáo dục đại học. Thẩm quyền gắn với chức danh. Danh sách khép ở hai chủ thể.
Con số 60 tháng đến từ đâu
Giai đoạn dự thảo là giai đoạn dễ có lời rao đi trước văn bản nhất. Với chứng chỉ giáo dục đại học, luật mới đặt tên còn hướng dẫn thì đang soạn. Người học nên coi mọi lời khẳng định chắc nịch trong giai đoạn này là dấu hiệu cần kiểm lại. Chưa ký thì chưa áp dụng. Chờ thông tư chính thức.
Nội dung dự thảo được đăng tải trong bản tin ngày 04/6/2026 trên VietnamNet, và phần ý kiến của các trường nằm trong bài đăng ngày 21/6/2026 trên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam. Cả hai đều nói về một dự thảo. Con số dự thảo còn đổi được.
Ai được coi là giảng viên đại học
Cách luật viết ở đây rất đáng chú ý. Thay vì lặp lại điều kiện ở từng hình thức, luật đặt điều kiện chung lên khoản đầu rồi mới liệt kê. Kết quả là không có cách nào tách một hình thức ra khỏi yêu cầu về trình độ chuẩn. Thỉnh giảng cũng là giảng viên. Bốn hình thức, một cửa vào.
Giảng viên đại học là người giảng dạy tại cơ sở giáo dục đại học, đáp ứng trình độ chuẩn được đào tạo theo quy định của Luật Nhà giáo.
Khoản 1 Điều 29 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, câu mở đầu chương về giảng viên.
Giảng viên đại học bao gồm giảng viên cơ hữu, giảng viên đồng cơ hữu, giảng viên hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, giảng viên thỉnh giảng. Giảng viên đồng cơ hữu là viên chức có trình độ tiến sĩ của tổ chức khoa học và công nghệ công lập trừ cơ sở giáo dục đại học, được giao nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học như giảng viên cơ hữu tại cơ sở giáo dục đại học công lập.
Bốn hình thức giảng viên đại học theo Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15.
Chức danh giảng viên rút còn hai cái tên
Cách viết mới cho thấy luật muốn tách hai thứ. Chức danh khoa học được luật gọi tên và mô tả bằng năng lực học thuật. Còn cách xếp ngạch bậc trong bộ máy thì để văn bản dưới luật xử lý. Đây là lý do khoản 3 Điều 29 chỉ còn hai cái tên. Mẫu biểu cũ nay đã lệch. Phần còn lại chờ Chính phủ.
Chức danh giảng viên đại học bao gồm giáo sư, phó giáo sư và các chức danh khác, cụ thể như sau: a) Giáo sư là chức danh cao nhất, thể hiện năng lực, uy tín khoa học và vai trò dẫn dắt chuyên môn, khai phá, sáng tạo tri thức mới; b) Phó giáo sư là chức danh kế cận giáo sư, có chuyên môn sâu về một lĩnh vực khoa học cụ thể; c) Các chức danh khác theo quy định của Chính phủ.
Khoản 3 Điều 29 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, danh sách chức danh giảng viên.
Danh sách cũ nằm ở Điều 54 Luật Giáo dục đại học số 34/2018/QH14, gồm năm bậc là trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính, phó giáo sư và giáo sư. Ba cái tên đầu nay không còn được luật gọi thẳng. Không nhắc tới khóa ngắn hạn nào.
| Câu hỏi | Giảng viên | Trợ giảng |
|---|---|---|
| Nằm ở điều nào | Điều 29 | Điều 31 |
| Có yêu cầu trình độ chuẩn theo Luật Nhà giáo không | có | không nêu tại Điều 31 |
| Tiêu chuẩn do ai quy định | Bộ trưởng và Chính phủ theo từng nhóm | Bộ trưởng, khoản 2 Điều 31 |
| Người học có tham gia được không | không | có, khoản 2 Điều 32 |
Trợ giảng đã rời khỏi hàng giảng viên
Đây chính là chỗ đứng của người chưa đạt trình độ chuẩn nhưng muốn làm việc trong trường đại học. Luật không đóng cửa với nhóm này, luật chỉ đặt họ ở một điều khác. Và đường vào vai đó không đi qua một tấm chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm nào. Chuyển nhóm thì chuyển cả chế độ. Cửa này không đi qua chứng chỉ.
Nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học bao gồm những đối tượng theo quy định của Luật Giáo dục và các đối tượng sau đây: a) Trợ giảng là chức danh kế cận giảng viên, thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ giảng viên trong hoạt động giảng dạy; b) Nghiên cứu viên thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo; c) Nhân sự hỗ trợ giảng dạy thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ giảng viên trong hoạt động thực hành, thí nghiệm và hoạt động chuyên môn khác.
Trích Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, phần xếp trợ giảng vào nhóm nhân sự hỗ trợ.
Một chi tiết nữa làm rõ ranh giới. Khoản 2 Điều 32 xếp việc tham gia trợ giảng vào nhóm quyền của người học. Quyền đó do cơ sở đào tạo quy định, và nó nằm ở chương khác hẳn chương về giảng viên. Trợ giảng nay ở Điều 31. Hỏi phòng tổ chức của trường.
Hai cái đồng hồ cùng dừng ngày 31/12/2026
Có hai cái đồng hồ đang chạy cho cùng một nhóm người, và cả hai dừng vào ngày 31/12/2026. Chúng nằm ở hai văn bản khác nhau, do hai cấp khác nhau ban hành, nhưng lại đổ về cùng một ngày. Đây là phần hữu ích nhất của cả bài. Mốc là 31/12/2026. Đọc đúng phạm vi của mốc.
Trường hợp đã được bổ nhiệm chức danh trợ giảng trước ngày 01 tháng 01 năm 2026 được bảo lưu các chế độ phụ cấp đang áp dụng trong thời gian 12 tháng kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Cơ sở giáo dục đại học có trách nhiệm rà soát, xếp lại bậc lương, chế độ phụ cấp phù hợp với vị trí việc làm theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Khoản 5 Điều 46 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, điều khoản chuyển tiếp.
Bốn con số nên ghi lại. Luật có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Một nhóm khoản trong đó có khoản 2 Điều 31 thì lùi tới ngày 01/7/2026. Khoản 5 Điều 46 cho bảo lưu chế độ phụ cấp của trợ giảng 12 tháng, tức hết ngày 31/12/2026. Riêng con số 60 tháng về thời hạn giá trị của chứng chỉ giáo dục đại học mới nằm trong dự thảo Quy chế đào tạo trình độ đại học, chưa phải quy định đang có hiệu lực.
Những khoản còn phải chờ tới ngày 01/7/2026
Cách đọc một điều khoản hiệu lực như khoản 2 Điều 45 là đọc ngược. Xem khoản nào bị lùi ngày, rồi mở đúng khoản đó ra để biết nội dung nào chưa chạy. Làm vậy sẽ thấy phần đang trống là phần hướng dẫn, không phải phần nguyên tắc. Ngày 01/7/2026 mới bắt đầu chạy. Đọc ngược từ điều khoản hiệu lực.
Danh sách tại khoản 2 Điều 45 gồm mười bốn cụm khoản. Trong đó có khoản 8 Điều 26, khoản 4 và khoản 5 Điều 29, cùng khoản 2 Điều 31, tức đúng những chỗ luật giao lại cho văn bản dưới luật. Chưa có thông tư nào. Trống hướng dẫn, không trống nguyên tắc.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định tiêu chuẩn, điều kiện, chế độ làm việc, bổ nhiệm, xếp lương nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Khoản 2 Điều 31 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, khoản có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Ngày 01/7/2026 là lúc khoản này bắt đầu chạy. Yêu cầu chỉ rõ số hiệu.
Thông tư 21/2024 đã bãi bỏ những gì
Cụm chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm giảng viên đại học từng có căn cứ thật. Căn cứ đó là Thông tư 12/2013/TT-BGDĐT, văn bản ban hành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học. Nó đã hết hiệu lực từ ngày 14/01/2025. Tra đúng tên mới ra đúng kết quả. Việc bãi bỏ đi qua lặng lẽ.
Hai mốc nên nhớ. Thông tư 12/2013/TT-BGDĐT hết hiệu lực ngày 14/01/2025, còn Thông tư 26/2026/TT-BGDĐT được ký ngày 09/4/2026. Danh sách văn bản bị bãi bỏ xem tại bản đăng Thông tư 21/2024/TT-BGDĐT, còn nội dung chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học xem ở bản tin ngày 13/4/2026 của Cổng Xây dựng chính sách. Tra đúng tên mới. Hết hiệu lực từ 14/01/2025.
Con số nói gì về nhu cầu của các trường
Theo bản tin ngày 08/5/2026 của Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, khoảng cách giữa các trường trong cùng một vùng rất lớn. Trường Đại học Cần Thơ đạt 58,5%, trong khi một số trường khác ở phía Nam còn quanh mức hai mươi phần trăm. Trường cần văn bằng sau đại học. Con số nói rõ hơn lời rao.
| Khu vực | Tỷ lệ tiến sĩ | So với mức cả nước |
|---|---|---|
| Cả nước | 35,7% | mốc so sánh |
| Đồng bằng sông Cửu Long | 31,6% | thấp hơn |
| Tây Nguyên | 25,9% | thấp hơn |
| Đông Nam Bộ | 23,9% | thấp hơn |
| Thành phố Hồ Chí Minh | 31,9% | thấp hơn |
Số liệu tính tới tháng 9 năm 2025, theo bản tin ngày 01/01/2026 trên Báo Thanh Niên. Ba con số gốc là 82.451 giảng viên cơ hữu, 29.463 người có trình độ tiến sĩ, và tỷ lệ 35,7% cho cả nước. Ngưỡng sàn để so là Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, không thấp hơn 20% với cơ sở không đào tạo tiến sĩ và không thấp hơn 40% với cơ sở có đào tạo tiến sĩ. Số liệu tính tới tháng 9 năm 2025. Ba vùng đều dưới mức cả nước.
An Giang giữ tên sau khi hợp nhất với Kiên Giang
Khoản 23 Điều 1 Nghị quyết 202/2025/QH15 sắp xếp tỉnh Kiên Giang và tỉnh An Giang thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh An Giang. Địa giới đổi, điều kiện không đổi. Không có quy định riêng cho tỉnh nào.
Tỉnh mới có diện tích 9.888,91 km² và dân số 4.952.238 người, thuộc nhóm đông dân nhất vùng đồng bằng sông Cửu Long. Bộ chuẩn nghề nghiệp giảng viên thì do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chung cho cả nước. Hồ sơ đổi tên tỉnh thôi. Nghị quyết vẽ lại bản đồ, không vẽ lại chuẩn.
Xem thêm bài cùng chủ đề tại Đồng Tháp, Kiên Giang, Đắk Nông. Đầu mối quản lý gộp lại.
Chuẩn nghề nghiệp giảng viên nay áp cho cả trường ngoài công lập
Đây là thay đổi về phạm vi áp dụng. Một câu hỏi mất mười giây. Đi từ cơ sở đào tạo, đừng đi từ quảng cáo.
Thông tư 26/2026/TT-BGDĐT ngày 09/4/2026 quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học và áp dụng cho giảng viên ở cả cơ sở giáo dục đại học công lập lẫn ngoài công lập, trừ giảng viên thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an. Thông tư gồm ba chương và mười điều, chia chuẩn làm ba nhóm là đạo đức nhà giáo và uy tín, trình độ đào tạo và bồi dưỡng, năng lực chuyên môn và nghiệp vụ. Giảng viên trường tư ở An Giang vì thế lần đầu nằm trong cùng một bộ chuẩn với đồng nghiệp trường công. Tên tấm giấy được nhắc trong đó cũng không phải nghiệp vụ sư phạm. Văn bằng mới là thứ mở cửa. Số hiệu văn bản là thứ cần nhất.
Các mảng liên quan cùng địa bàn gồm chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm tại An Giang, chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm sơ cấp tại An Giang và chứng chỉ nhân viên y tế cơ sở giáo dục tại An Giang. Mỗi mảng đi theo một hệ văn bản riêng. Đọc điều khoản trước khi đóng tiền.
Nếu chỉ nhớ được một câu của cả bài thì nên nhớ câu này. Cửa vào nghề giảng dạy đại học là văn bằng theo Luật Nhà giáo, không phải một tấm chứng chỉ ngắn hạn. Các thắc mắc khác có thể gửi qua trang liên hệ.
Câu hỏi hay gặp
Giảng viên trường tư có phải theo chuẩn nghề nghiệp không?
Có. Thông tư 26/2026/TT-BGDĐT ngày 09/4/2026 áp dụng cho giảng viên ở cả cơ sở giáo dục đại học công lập và ngoài công lập, trừ giảng viên thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Một khóa học online có cấp được chứng chỉ giáo dục đại học không?
Khoản 6 Điều 26 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 giao việc cấp cho hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học hoặc người đứng đầu cơ sở giáo dục khác có hoạt động giáo dục đại học. Điều quyết định là chủ thể cấp, không phải phương thức tổ chức lớp.
Bài viết cập nhật ngày 20/8/2026, căn cứ Điều 26, Điều 29, Điều 31, Điều 45 và Điều 46 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15. Bản gốc đọc ở Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
